Quipu – największa struktura w (lokalnym) wszechświecie
26 lutego 2025, 10:06W danych z nieczynnego już satelity ROSAT (Roentgen Satellite) znaleziono największą superstrukturę w lokalnym wszechświecie. I, jak twierdzą jej odkrywcy, największą w ogóle strukturę, o której można powiedzieć, że stanowi całość. Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka, Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium, Uniwersytetu w Kapsztadzie i Europejskiej Agencji Kosmicznej przyjrzeli się obszarowi położonemu w odległości 416–826 milionów lat świetlnych od Ziemi (przesunięcie ku czerwieni z=0,03–0,06).
Wyczuwać mapę nosem
19 września 2012, 11:34Choć często nie zdajemy sobie z tego sprawy, mapy spełniają w naszym życiu wiele różnych funkcji - pozwalają nawigować w terenie, oddają stan wiedzy nt. geomorfologii, gleby czy szaty roślinnej. Dzięki graficzce Kate McLean, która poza fotografowaniem pasjonuje się również kartografią, od teraz wspomogą dodatkowo jeden z najbardziej niedocenianych ludzkich zmysłów - węch. Brytyjka stworzyła bowiem serię zapachowych map miast z różnych stron świata, w tym Glasgow czy Paryża.
Niektóre fungicydy przyciągają pszczoły
9 stycznia 2018, 11:50Fungicyd chlorothalonil przyciąga pszczoły. Badania zespołu z Uniwersytetu Illinois w Urbana-Champaign pokazało, że gdy zbieraczki mają do wyboru syrop cukrowy i syrop cukrowy z fungicydem, wybiorą tę drugą opcję.
Gdy stres i kierunek robią swoje...
10 grudnia 2008, 11:07Dla niektórych osób rozwiązywanie zadań matematycznych stanowi duży stres. Co gorsza, działa to jak samospełniające się proroctwo, bo lęk rzeczywiście niekorzystnie wpływa na osiągane rezultaty. Sian L. Beilock, psycholog z Uniwersytetu w Chicago, uważa, że za głównego winnego należy uznać pamięć roboczą (krótkotrwałą).
Endometrioza zmienia autonomiczny układ nerwowy
22 sierpnia 2025, 14:02Endometrioza postrzegana jest jako choroba ginekologiczna, jednak coraz więcej dowodów wskazuje, że dotyka ona całego organizmu i różnych jego funkcji. Dotychczas wykazano na przykład, że zwiększa ona ryzyko choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy, raka jajnika, nadciśnienia tętniczego, reumatoidalnego zapalenia stawów czy stwardnienia rozsianego. Kobiety z endometriozą doświadczają też większego wzrostu ciśnienia krwi przy aktywności fizycznej. Teraz naukowcy z Pennsylvania State University, że endometrioza wpływa na reakcje autonomicznego układu nerwowego. I to w niespodziewany sposób.
Mikrobiom jelit pomaga w walce z nowotworami
17 kwietnia 2025, 08:41Bakterie mikrobiomu jelitowego potrafią przekształcać kwasy żółciowe – końcowe produkty rozkładu endogennego cholesterolu – w związki, które wspomagają układ odpornościowy w walce z nowotworami poprzez blokowanie sygnalizacji androgenowej. Takie niespodziewane wyniki badań uzyskali naukowcy z Weill Conrell Medicine.
Ogniwo wodorowe dla telefonu
4 października 2012, 11:15Japońska firma Rohm zaprezentowała niewielkie wodorowe ogniwa paliwowe przeznaczone do ładowania urządzeń przenośnych. Ogniwa o wymiarach 32x65 mm są większe od standardowych baterii i podczas pokazu nieco się rozgrzewały
Kolejne odkrycie przeczy modelowi Lambda-CDM
5 lutego 2018, 10:55Centaurus A (NGC 5128), masywna galaktyka eliptyczna znajdująca się w odległości 13 milionów lat świetlnych od Ziemi jest otoczona grupą małych galaktyk satelitarnych, które orbitują wokół głównej części wąskiego dysku Centaurusa. To pierwsza tego typu konfiguracja odkryta poza Grupą Lokalną, donosi międzynarodowy zespół naukowy.
Raj dla waleni
31 grudnia 2008, 14:16Badając cieśniny Wetar i Ombai, naukowcy z Timoru Wschodniego i Australii natrafili na prawdziwy podwodny eden. W pobliżu głębokiego kanału morskiego zgromadziło się wiele rzadkich gatunków, m.in. płetwale błękitne, wale dziobogłowe, grindwale pacyficzne, zwane też pilotami, delfiny grubogłowe i 6 innych rodzajów delfinów.
Przed 1400 laty w wielkim mieście Majów kobieta została najwyższym władcą
30 października 2025, 10:07Przed 1400 laty w mieście Majów Cobá rządziła królowa Ix Ch’ak Ch’een, poinformowali naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii. Imię władczyni z VI wieku udało się poznać dzięki odnalezieniu w ubiegłym roku i odczytaniu tzw. Kamienia Fundacyjnego. To pierwszy monument powiązany ze zbiornikiem wodnym w Cobá i jeden z największych takich zabytków w całej strefie archeologicznej Quintana Roo.
